<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X55n0901"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 901 相宗八要直解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 901 相宗八要直解</title> <author>明 智旭解</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">55</idno>.<idno type="no">901</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">相宗八要直解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> <char xml:id="CB18927"> <charName>CBETA CHARACTER CB18927</charName> <mapping cb:dec="1001967" type="PUA">U+F49EF</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>宥⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-05-24T15:22:41"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X55.0901.0487a" n="0487a"/> <lb ed="X" n="0487a01"/> <lb ed="X" n="0487a02"/><cb:docNumber>No. 901-8</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0487a03"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0487001" n="0487001"/>六離合释法式略解</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0487a04"/> <lb ed="X" n="0487a05"/><byline cb:type="author">藕益智旭略解</byline> <lb ed="X" n="0487a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0487a0601">西方释名。有其六种。一依主。二持 <lb ed="X" n="0487a07"/>业。三有财。四相违。五带数。六邻近。 <lb ed="X" n="0487a08"/>以此六种有離合故。一一具二。若 <lb ed="X" n="0487a09"/>单一字名。即非六释。以不得成離 <lb ed="X" n="0487a10"/>合相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0487a1101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0487a1101" n="0487a1101"/><anchor xml:id="beg0487a1101" n="0487a1101"/>已<anchor xml:id="end0487a1101"/>上总标。<anchor xml:id="nkr_note_add_0487a1102" n="0487a1102"/><anchor xml:id="beg0487a1102" n="0487a1102"/>已<anchor xml:id="end0487a1102"/>下别释。即为六也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0487a1201">初依主者。谓所依为主。如说眼识 <lb ed="X" n="0487a13"/>识依眼起。即眼之识。故名眼识擧 <lb ed="X" n="0487a14"/>眼之主以表于识<anchor xml:id="nkr_note_orig_0487002" n="0487002"/>也。亦名依士释。 <lb ed="X" n="0487a15"/>此即分取他名如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0487003" n="0487003"/>眼识亦名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0487004" n="0487004"/>为色 <lb ed="X" n="0487a16"/>识<anchor xml:id="nkr_note_orig_0487005" n="0487005"/>耳识亦名为声识等。如子取父 <lb ed="X" n="0487a17"/>名名为依主。父取子名。即名依士。 <lb ed="X" n="0487a18"/>所依劣故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X55.0901.0487b" n="0487b"/> <lb ed="X" n="0487b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0487b0101">识如子。根如父。故眼识等名为 <lb ed="X" n="0487b02"/>依主。识如父。尘如子。故色识等 <lb ed="X" n="0487b03"/>名为依士。盖主勝而士劣也。馀 <lb ed="X" n="0487b04"/>可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0487b0501">言離合。相者。離。谓眼者是根。识者 <lb ed="X" n="0487b06"/>了别。合。谓此二合名眼识。馀五離 <lb ed="X" n="0487b07"/>合。準此应知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0487b0801">馀五指下五释皆有離合也。馀 <lb ed="X" n="0487b09"/>可知。一依主释竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0487b1001">言持业者</p><p xml:id="pX55p0487b1005" cb:place="inline">如说藏识。识者是体。藏 <lb ed="X" n="0487b11"/>是业用。用能显体。体能持业。藏即 <lb ed="X" n="0487b12"/>识故。名为藏识。故名持业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0487b1301">離之则藏是能藏所藏执藏之 <lb ed="X" n="0487b14"/>義。识是了别之義。合之则识为 <lb ed="X" n="0487b15"/>体藏为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0487006" n="0487006"/>用。以用显体。体持于用。 <lb ed="X" n="0487b16"/>故名持业也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0487b1701">亦名同依释。藏取含藏用。识取了 <lb ed="X" n="0487b18"/>别用。此二同一所依。故名同依也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X55.0901.0487c" n="0487c"/> <lb ed="X" n="0487c01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0487c0101">此以藏识二字俱约用释。而同 <lb ed="X" n="0487c02"/>依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0487007" n="0487007"/>于第八心王之体。故亦得名 <lb ed="X" n="0487c03"/>同依释也。二持业释竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487c04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0487c0401">言有财者。谓从所有以得其名。一 <lb ed="X" n="0487c05"/>如<persName>佛陀</persName>。此云觉者。即有觉之者。名 <lb ed="X" n="0487c06"/>为觉者。此即分取他名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487c07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0487c0701">離之。则者字指人。觉字指法合 <lb ed="X" n="0487c08"/>之。则者字正指能有之人。名之 <lb ed="X" n="0487c09"/>为自。觉字乃指所有之财。名之 <lb ed="X" n="0487c10"/>为他。故为分取他名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487c11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0487c1101">二如俱舍。非对法藏。对法藏者。是 <lb ed="X" n="0487c12"/>本论名。为依根本对法藏造。故此 <lb ed="X" n="0487c13"/>亦名为对法藏论。此全取他名。亦 <lb ed="X" n="0487c14"/>名有财释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487c15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0487c1501">俱舍论是自。对法藏是他。依对 <lb ed="X" n="0487c16"/>法藏之他。造<anchor xml:id="nkr_note_orig_0487008" n="0487008"/>于俱舍论之自。即 <lb ed="X" n="0487c17"/>名俱舍论。为对法藏论。此俱舍 <lb ed="X" n="0487c18"/>论。能有对法藏之财。是全取他 <pb ed="X" xml:id="X55.0901.0488a" n="0488a"/> <lb ed="X" n="0488a01"/>以彰名也。三有财释竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0488a0201">言相违者。如说眼及耳等。各别所 <lb ed="X" n="0488a03"/>诠。皆自为主。不相随顺。故曰。相违。 <lb ed="X" n="0488a04"/>为有及与二言。非前二释。義通带 <lb ed="X" n="0488a05"/>数有财。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0488a0601">若直云眼耳。则離之各诠一物。 <lb ed="X" n="0488a07"/>合之互不相摄。故名相违。若言 <lb ed="X" n="0488a08"/>眼及耳等。或言眼与耳等。既有 <lb ed="X" n="0488a09"/>及字与字。或借此以显数。即通 <lb ed="X" n="0488a10"/>带数。或以及与二字表于能有。 <lb ed="X" n="0488a11"/>眼耳等字表于所有。即通有财。 <lb ed="X" n="0488a12"/>然决非前依主持业之二释也。 <lb ed="X" n="0488a13"/>四相违释竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0488a1401">言带数者。以数显義。通于三释。如 <lb ed="X" n="0488a15"/>五蕴二谛等。五即是蕴。二即是谛。 <lb ed="X" n="0488a16"/>此用自为名。即持业带数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0488a1701">五二皆数也。蕴以积聚为義谛 <lb ed="X" n="0488a18"/>以审实为義。五皆积聚。二皆审 <pb ed="X" xml:id="X55.0901.0488b" n="0488b"/> <lb ed="X" n="0488b01"/>实。故是持业带数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0488b0201">如眼等六识。取自他为名。即依主 <lb ed="X" n="0488b03"/>带数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0488b0401">识是能依之自。眼等是所依之 <lb ed="X" n="0488b05"/>他。六则是数。故名依主带数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0488b0601">如说五逆为五无间。无间是果。即 <lb ed="X" n="0488b07"/>因谈果。此全取他名。即有财带数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0488b0801">杀父等五逆罪。乃是无间之因。 <lb ed="X" n="0488b09"/><name role="" type="person">无间地狱</name>剧苦。乃是五逆之果。 <lb ed="X" n="0488b10"/>今说五逆为五无间。则是以果 <lb ed="X" n="0488b11"/>名因。即因谈果逆罪是能有之 <lb ed="X" n="0488b12"/>因。为自。无间是所有之财。为他。 <lb ed="X" n="0488b13"/>五则是数。故名有财带数。五带 <lb ed="X" n="0488b14"/>数释竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0488b1501">言邻近者。从近为名。如四念住。以 <lb ed="X" n="0488b16"/>慧为体。以慧近念。故名念住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0488b1701">此先擧例。以明邻近释也。四念 <lb ed="X" n="0488b18"/>住。即四念处。本是观慧为体。而 <pb ed="X" xml:id="X55.0901.0488c" n="0488c"/> <lb ed="X" n="0488c01"/>念之与慧。皆是别境心所。相邻 <lb ed="X" n="0488c02"/>近故。名为念住。故是邻近释也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488c03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0488c0301">既是邻近。不同自为名。无持业義。 <lb ed="X" n="0488c04"/>通馀二释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488c05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0488c0501">以自为名。乃有持业之義。今既 <lb ed="X" n="0488c06"/>取邻近为名。故不可作持业释。 <lb ed="X" n="0488c07"/>但通依主有财二释也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488c08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0488c0801">一依主邻近。如有人近长安住有 <lb ed="X" n="0488c09"/>人问言。为何处住。答云。长安住。此 <lb ed="X" n="0488c10"/>人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0488001" n="0488001"/>实非长安<anchor xml:id="nkr_note_orig_0488002" n="0488002"/>住。以近长安。故云长 <lb ed="X" n="0488c11"/>安住。以分取他<anchor xml:id="nkr_note_orig_0488003" n="0488003"/>长安之名。复是依 <lb ed="X" n="0488c12"/>主邻近。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488c13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0488c1301">长安。是所依之他。住者。是能依 <lb ed="X" n="0488c14"/>之自。所依勝故。名为依主。而近 <lb ed="X" n="0488c15"/>于长安。即名为长安住。故是依 <lb ed="X" n="0488c16"/>主邻近也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488c17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0488c1701">二有财邻近。如问何处人。答曰。长 <lb ed="X" n="0488c18"/>安。以全取他处以标人名。即是有 <pb ed="X" xml:id="X55.0901.0489a" n="0489a"/> <lb ed="X" n="0489a01"/>财。以近长安。复名邻近。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0489a0201">人是能有。正报长安是所有依 <lb ed="X" n="0489a03"/>报。故是有财。近长安即名为长 <lb ed="X" n="0489a04"/>安。故是有财邻近也。六邻近释 <lb ed="X" n="0489a05"/>竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX55p0489a0601">颂曰。用自。及用他。自他用。俱非。通 <lb ed="X" n="0489a07"/>二通三种。如是六种释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX55p0489a0801">持业释用自。有财释用他。依主 <lb ed="X" n="0489a09"/>释自他双用。相违释自他俱非。 <lb ed="X" n="0489a10"/>邻近释通于二种。谓依主邻近。 <lb ed="X" n="0489a11"/>有财邻近。带数释通于三种。谓 <lb ed="X" n="0489a12"/>依主带数。有财带数。持业带数 <lb ed="X" n="0489a13"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489a14"/> <lb ed="X" n="0489a15"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>六離合释法式略解<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0489a16"/> <lb ed="X" n="0489a17"/> <lb ed="X" n="0489a18"/> <pb ed="X" xml:id="X55.0901.0489b" n="0489b"/> <lb ed="X" n="0489b01"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX55p0489b0101">宽文十二年<note place="inline">壬子</note>正月吉辰</p> <lb ed="X" n="0489b02"/><p xml:id="pX55p0489b0201">二条通二王门町</p> <lb ed="X" n="0489b03"/><p xml:id="pX55p0489b0301">长尾平兵卫雕梓</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0487a1101" to="#end0487a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0487a1102" to="#end0487a1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0487001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0487001">今、延宝九年本ニヨリ句点及ビ已下ノ挍註ヲ付ス。<g ref="#CB18927">󴧯</g>=明煜ノ“六離合释法式通关”ニオケル日本宥笵ノ冠註ヲ指ス。<g ref="#CB18834">󴦒</g></note> <note n="0487002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0487002">也一作细字、ユノ字智旭ノ註ニヨリ加フト<g ref="#CB18927">󴧯</g>。</note> <note n="0487003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0487003">眼识亦一作细字。眼识亦ノ三字ハ智旭ノ註ナリト<g ref="#CB18927">󴧯</g>。</note> <note n="0487004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0487004">为一作细字。ユノ字智旭ノ註ナリト<g ref="#CB18927">󴧯</g>。</note> <note n="0487005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0487005">耳识亦名为声识等八字一作细字。ユレ智旭ノ註ナリト<g ref="#CB18927">󴧯</g>。</note> <note n="0487006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0487006">用一作由</note> <note n="0487007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0487007">于一作干</note> <note n="0487008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0487008">于一作干</note> <note n="0488001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0488001">实一作细字。ユノ字他ノ一本ニナツ、智旭ノ註ナリト<g ref="#CB18927">󴧯</g>。</note> <note n="0488002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0488002">住一作细字。ユノ字他ノ一本ニナツ、智旭ノ註ナリト<g ref="#CB18927">󴧯</g>。</note> <note n="0488003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0488003">长安之三字一作细字。ユノ字他ノ一本ニナツ、智旭ノ註ナリト<g ref="#CB18927">󴧯</g>。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0487a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0487a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0487a1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0487a1102">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>